Soyağacında daha eski tarihlere NASIL GİDİLİR?
Soyağacında daha eski tarihlere NASIL GİDİLİR?
Ulusal
18 Şubat 2018 Pazar 10:18
  • 2371
  • 0

Soyağacında daha eski tarihlere NASIL GİDİLİR?

E-devlet üzerinden alt-üst soy sorgulama sistemine vatandaşlar akın etti... Peki, daha eski tarihlere nasıl gidilir

Tarihçi Erhan Afyoncu, Sabah'taki köşesinde 'soyunu bilmek isteyenlere rehber' başlığıyla bu konuyla ilgili bilgi verdi.Afyoncu, "Soyunu araştırmak isteyen kişi ilk önce nüfus ve vatandaşlık hizmetleri genel müdürlüğünün alt-üst soy sorgulama sistemine müracaat ederek dedeleriyle ilgili ilk bilgilere ulaşabilir. Bazı nüfus müdürlüklerindeki kayıtlar 1800'lere kadar inmektedir. Ancak bu her nüfus müdürlüğü için geçerli değildir. Bu yüzden benim soyum eskilere gitmiyor diye vesveseye kapılmamak gerekir.Aile büyüklerinden ailenin geçmişiyle ilgili bilgilerin toplanması da büyük önem arzetmektedir. Çünkü ailenin geçmişini bilenler azalmaktadır ve bu bilgiler kayıt altına da alınmamıştır.

 

Aileden gerekli malumat öğrenildikten ve alt-üst soy sorgulamadan bilgiler alındıktan sonra arşivlere müracaat ederek daha gerilere gidilebilir. Ancak bu profesyonel bir araştırma gerekir. Eski yazı ve arşivlerin sistemini bilmeyenler bu araştırmayı yapamaz" diyor.

 

Nüfus defterleri

Afyoncu şöyle devam ediyor: Soy tarihi araştırmaları için ilk olarak nüfus defterlerine bakmak gerekir. II. Mahmud'un emriyle 1831'de tutulmaya başlayan nüfus defterlerinin ilk sayımları Osmanlı Arşivi'ndedir. 1880'den sonraki defterler ve arada tutulan vukuat kayıtları ise Nüfus Genel Müdürlüğü Arşivi'ndedir. Bu defterleri destekleyecek diğer kayıtlar ise Osmanlı Arşivi'nde bulunan ve 19. yüzyılın ortalarına ait olan Temettuat defterleridir.

ilemizin 1800'lerde yaşadığı yer belli ise nüfus defterlerinden hareket etmeliyiz. Son yıllarda Osmanlı döneminde yapılmış nüfus sayımları özellikle belediyelerin ve valiliklerin destekleriyle yayınlanmaya başlandı. Afyonkarahisar, Aksaray, Amasya, Balıkesir, Bayburt, Bursa, Çorum, Düzce, Kayseri, Kırıkkale, Kırşehir, Mardin, Rize, Samsun, Trabzon, Van, Görele, Tirebolu, Yusufeli, Ünye, Harşit, Şebinkarahisar, Yakacık-Akşehir-i Abad-Suşehri, Giresun, Besni, Gölköy, Payas, Siverek, Pazar, Ardeşen, Sürmene, Zara, Keşap, Körfez, Kavak, Pötürge, Arhavi- Hopa, İspir, Sincanlı, Çamardı, Maçka, Talas, Beyşehir, Yalvaç, Of, Çardak, Çıldır, Bayat, Bozdoğan- Nazilli, Köyceğiz, Bucak-Kızılkaya, Türkeli, Beykoz, Kartal ve Safranbolu'nun nüfus sayımları yayınlandı veya tez olarak hazırlandı.

Birçok il ve ilçenin nüfus defterleri de hazırlanıyor.

 

Tahrir defterleri

Nüfus defterlerinde bilgi bulunduktan sonra geriye doğru kayıt takip etmek ailenin belirgin bir vasfı yoksa oldukça zordur. 17. ve 18. yüzyıllar için şahıs vergisini ihtiva eden Avarız defterlerinin incelenmesi gerekir.

15-17. yüzyıllar için ise tahrir defterlerine bakmak gerekir. Tahrir defterleri bir bölgede yaşayan hane reisi erkeklerinden, bekâr erkeklere, dul kadınlardan, vergiden muaf olanlar ile yaşlı olup vergi veremeyecek durumda olanlara kadar o bölgede yaşayanları tek tek verir.

Müslüman ve Müslüman olmayanlar ayrı ayrı kaydedilmiştir. Bazı bölgelerde etnik köken de verilmiştir.

Bir bölgede yaylak kışlak hayatı yaşayan Türkmen (Yörük) aşiretleri de tek tek defterlere kaydedilmiştir.

Tahrir defterleri İstanbul'da Başbakanlık Osmanlı Arşivi'nde ve Ankara'da Tapu-Kadastro Genel Müdürlüğü Arşivi'nde bulunmaktadır.

Ancak bu defterlerde aile lakapları yazılmadığı, şahıslar sadece baba isimleriyle kaydedildiği için bağlantıyı kurmak oldukça zordur.

 

Göçmen ailelerin soyu nasıl araştırılır?

Osmanlı'nın küçülmesiyle birlikte Balkanlar'dan Kafkaslar'dan, Kırım'dan, Arap ülkelerinden, Adalar'dan birçok kişi Türkiye'ye göçetti. Özellikle, 1878, 1912 ve 1923'ten sonra çok yoğun göçler oldu.

 

Bu yüzden nüfus genel müdürlüğünün arşivinde bulunan kayıtlar muhacirlerin geldiği yere kaydolmasıyla başlamaktadır. Bu kayıtlarda gelen kişinin doğduğu yer olduğu için muhacir kökenli olanlarımız dedelerinin nereden geldiğini öğrenebilmektedir.

 

Bu konuda ilk olarak Bilal Şimşir, Nedim İpek, Ahmet Halaçoğlu, Muammer Demirel, Faruk Kocacık, Ferhat Berber, Abdullah Saydam, Süleyman Erkan, Hayati Bice, Mehmet Demirtaş, Derya Serin Paşaoğlu, Hakan Kırımlı, Sedat Kanat ve Tufan Gündüz gibi araştırmacıların eserlerini incelemek gerekir. Daha sonra Osmanlı ve cumhuriyet arşivlerindeki kayıtlarla bağlantı kurulabilirse daha geriye gidebilir. Örneğin mübadele ile gelenler Cumhuriyet Arşivi'ndeki tasfiye talepnamelerine bakarlarsa ailelerinin Yunanistan'dan hangi köyden geldiğini öğrenebilirler. Köyü öğrendikten sonra da Osmanlı arşivindeki nüfus defterlerinden ailenin 1830'lardaki durumunu tespit edebilirler.

DİĞER HABERLER

KÖŞE YAZARLARI

ANKET

SON YORUMLAR

41 Burda çalışanları isyan etti!

Yazan: 41 avm çalışanı

Yorum: Ben oranın çalışanlarından birisiyim. Sesimizi duyurun lütfen paramıza zamda vermiyorlar çalışmazsak tazminatsız kocayacağız

Bedelli askerlikte son durum

Yazan: Vatandaş

Yorum: Bence iyi miktar

Boğulanların sayısı artıyor. 193 kişi boğulma tehlikesi geçirdi  

Yazan: Yüzücü

Yorum: Buyuksehir ekiplerini tanitacagina ilk önce bedava yüzme kürsü açsın. Her yaz kocaeli de aynı sey.

Meteoroloji uyardı. Dolu ve hortum oluşabilir

Yazan: Merve erbas

Yorum: Yarın yine otoparklar dolar. Izmit in her yerini sel basar.

Körfeze 120 bin liralık proje!

Yazan: Korfezli

Yorum: Körfezin her yeri çöp içinde. Ilk buna cozum

Hürriyet’ten o şoföre destek ziyareti

Yazan: İZMİTLİ

Yorum: yaşlı amca belliki rahatsız... doğrusunu yapmış şoför arkadaşımız... bayan yolcu açısından doğru olan buydu... ancak bu tür davranışların kapalı, sakallı, şalvarlı, sarıklı vb. yurttaşlarımızada yapıldığında aynı tepki ile karşılık verilmesi gerekir. bu ülke özgürse eğer ne açık giyinenin nede kapalı giyinenin birbirine hakaret hakkı yok. nedense açık birine birşey söylendiğinde herkez özgürlükçü, dindar birine söylenince burası iran mı oluyor. yuhhhh

Yine elektrik kesintisi Yine Sedaş

Yazan: vatandaş

Yorum: Özelleştirince böyle oldu, Zamlar ile ilgilide bir haber bekliyoruzz

Bekçilerden güvenlik uygulaması: 1 şüpheli şahıs yakalandı

Yazan: Vatandaş

Yorum: 80 lere döndük. Bu nedir arkadaş artık her vatandaşın yanına bir tane kolluk gücü verirler.

CHP’den 9 kişi İnce için imza verdi

Yazan: Zeynep sonmez

Yorum: Çoğunluğun eski başkan olması da manidar.

Yine elektrik kesintisi Yine Sedaş

Yazan: Songül Cihan

Yorum: Bacım yapiyosun da bu haberleri takan yok. Açlık sınırı olmuş bilmem kaç. Bu milletin suyunu kes yine akillanmaz

KENT REHBERİ