KOCAELİ Kocaeli Hava Durumu
  • 5.7372 TL
  • 6.3027 TL
  • 7.1361 TL
Kocaeli Zirve
Kışlık sebze mutfağı yaktı
Kışlık sebze mutfağı yaktı
Ekonomi
20 Aralık 2011 Salı 09:15
  • 877
  • 0

Kışlık sebze mutfağı yaktı

Erken gelen soğuklar, sonbaharda yaşanan sel baskınları sebzelerin fiyatını uçurdu.

Erken gelen soğuklar, sonbaharda yaşanan sel baskınları sebzelerin fiyatını uçurdu. Taze soğan, patlıcanın fiyatı geçen yıla göre yüzde 200 arttı. Uzmanlara göre fiyat artışlarında iklim değişiklikleri ve plansızlık temel nedenler... Ocakta yapılacak ikinci hasatla fiyatlar bir nebze düşebilir.


Küresel ısınmanın etkisini mevsim normallerini 'anormal' hale getirince Türkiye'de sebze ve meyve fiyatlarında kargaşa yaşanmaya başlandı. Ani iklim değişiklikleri nedeniyle son iki yıldır çetin kış koşulları yaşanıyor, bu yıl da soğukların beklenenden daha erken başlaması, sonbaharda tarım bölgelerinde yaşayan aşırı yağmur ve seller, özellikle kış sebzelerinin fiyatları üzerinde büyük baskı yarattı. Bu yıl bazı sebzeler el yakarken daha önceki yıllarda çok pahalı olan sebzeler alıcı bulamıyor. Örneğin, karnabahar, lahana, ıspanak, kıvırcık, göbek salata gibi kış sofralarının vazgeçilmez sebzelerindeki artış yüzde 50'yi aşmış durumda. Kışın erken bastırmasının yanı sıra plansız üretim ve bazı ürünlerdeki böcek salgını da fiyatların artışında etkili oldu.


BİR YIL PAHALI BİR YIL UCUZ

Sebze fiyatlarındaki fiyat yükselişi eylül-ekim ayında Antalya, Aydın, Denizli gibi bölgelerde yaşayan soğuk, yağmur ve selle birlikte hızlandı. Ürün daha tarladayken beklenmeyen iklim koşulları nedeniyle telef olunca karnabahar, ıspanak, marul, brokoli gibi sebzelerin fiyatı tüketiciye ulaşmadan arttı. Bu soruna bir de böcek salgını ve yanlış ilaçlama eklenince karnıbahar ve patlıcan en pahalı sebze haline geldi. Üreticiler, soğuk ve sellerin tarla ve bahçede yetişen sebzeleri vurduğunu, sera sebzeleri üzerinde etkisi olmadığını belirtiyor.


KAMU PLANLAMA YAPMALI

- İbrahim Yetkin-Türkiye Ziraatçiler Derneği Başkanı:

Sebze fiyatlarındaki artışın ilk ve en önemli nedeni iklim değişikliği. Ancak bu ilk kez başımıza gelmiyor. Önemli olan planlamayı yapmak. 2 yıl önce soğan fiyatları yüksek olunca, üretici ertesi yıl hemen soğan ekiyor, şu anda soğan tarlada sürünüyor. Kamunun neyin ne kadar ekileceğini planlaması, düzenlemesi gerekiyor ki arz-talep dengesizliğinin yarattığı fiyat oynaklığı önlensin. Bir diğer sorun ise fiyatların artık rekabetten uzak olması. İstanbul'da yılda 15 milyon ton sebze ve meyve tüketiliyor. Bu miktarı önemli bir kısmını sayıları 10'u bulmayan büyük marketler getiriyor, eskiden hal bir anlamda borsa işlevi görürdü. Şimdi öyle bir niteliği de kalmadığı için isteyen istediği fiyattan satıyor.


FİYATI ZİNCİRLER BELİRLİYOR

- Yüksel Tavşan-Türkiye Sebze-Meyve Komisyoncuları Federasyonu Başkanı:
Ocak ayında ikinci ekimle birlikte karnabahar, ıspanak, kıvırcık gibi ürünlerin fiyatı düşer ama başkalarının yükselmeye başlar. Artık piyasada rekabet kalmadı, haller devre dışında kaldı. Piyasayı yabancı ve birkaç yerli büyük market yönlendiriyor. Tarladan, bahçeden aldıkları ürünleri hale sokmadan satıyor ve fiyatları belirliyorlar. Piyasada çeşitlilik sağlanması gerekiyor. Kamu piyasayı regüle etmeli.


Dengesizliğin üç nedeni

Sebze ve meyve fiyatlarındaki bu oynaklık ve yükselişi üretici, ziraatçi ve satıcılar üç nedene bağlıyor:

- Ani mevsim değişiklikleri
- Arz-talep sıkıntısı yaratan plansızlık
- Büyük zincir marketlerin pazarı ele geçirmesi


NAR YOK SATIYOR

Son yılların en gözde meyvelerinden biri hiç kuşkusuz nar. Barların, gece kulüplerinin kokteyllerde kullanmaya başlaması, narın antioksidan özelliğinin sık sık dile getirilmesiyle nara olan talep arttı. Narın fiyatı ise 8-10 liraya ulaştı. Narın çok iyi satıldığını gören güneydeki birçok çiftçi ağaçlarını söküp nar yetiştirmeye başladı. Bu kez de piyasada nar fazlalığı oldu. Geçen yıl kilosu halde 2 liraya düşen nar, soğuk havalar nedeniyle yine yükselişte. Narın kilosu ekim ayından bu yana yüzde 50 arttı.

Twitter
Twitter

KENT REHBERİ