Kocaeli Zirve
Irak üzerinde çoklu pazarlık
Irak üzerinde çoklu pazarlık
Taylan Katak
Taylan Katak

Taylan Katak

taylankatak@kocaelizirve.com

09 Ekim 2018 Salı - 10:08

Yazarın Tüm Yazıları

Irak üzerinde çoklu pazarlık

Komşumuz Irak kritik günlerden geçiyor. DEAŞ’ın yenilgiye uğratılmasının ardından ülkede görece daha huzurlu bir ortam hakim olsa da terör örgütünün tam olarak ortadan kalkmadığı ve yeniden güçlenme ihtimalinin hala mevcut olduğu göz ardı edilemez. Yine de terörle mücadelenin büyük ölçüde başarıya ulaşması halkın temel hak ve özgürlük taleplerini ifade etmesinin önünü açıyor. İç savaş sürecinde halkın ötelenen talepleri artık karşılanmak zorunda. Zira ülkenin güneyinde gerçekleşen protestolar insanların bu yöndeki meşru taleplerini açıkça dile getiriyor.

 12 Mayıs’ta yapılan seçimlerde Şii kanaat önderi Mukteda Sadr’ın desteklediği Sairun Koalisyonu birinci, Haşdi Şabi liderlerinden Hadi Amiri önderliğindeki Fetih Koalisyonu ikinci, mevcut başbakan Haydar İbadi liderliğindeki Nasır Koalisyonu ise üçüncü oldu. Hiçbir grubun tek başına hükümet kuracak çoğunluğa sahip olamaması nedeniyle başlayan tartışmalar hala devam ediyor.

 Bu çalkantılı süreç devam ederken 30 Eylül’de Irak Kürt Bölgesel Yönetimi’nde parlamento seçimleri yapıldı. Seçimleri Mesud Barzani’nin liderliğindeki KDP(Kürdistan Demokrat Partisi) açık farkla kazandı. İkinci parti Celal Talabani’nin ölümünden sonra yine Talabani ailesinin üzerinde büyük bir ağırlığının bulunduğu KYB(Kürdistan Yurtseverler Birliği) oldu. Geçen seçimlerde büyük bir başarı gösteren Goran(Değişim Hareketi) ise üçüncü olarak aynı başarıyı tekrarlayamadı. Seçim sonuçlarına göre Yeni Nesil Hareketi dördüncü, Komel(Kürdistan İslami Topluluğu) beşinci oldu. Mevcut tablo hala KDP’nin ve Barzani’nin Irak Kürt Bölgesel Yönetimi’nde çok güçlü olduğunu gösteriyor. KDP, Erbil ve Duhok’ta güçlü; KYB ise Süleymaniye’de. Bu durum değişmedi. Yakın bir gelecekte de değişecek gibi görünmüyor.

 Irak ve IKBY(Irak Kürt Bölgesel Yönetimi)’deki seçimlerin ardından ülkenin geleceğiyle ilgili bazı hususlar netleşmeye başladı. Irak’ta Saddam sonrası siyasi süreçte şöyle bir gelenek vardır: Cumhurbaşkanı Kürt, Meclis Başkanı Sünni Arap, Başbakan ise Şii Arap olur. Cumhurbaşkanlığı makamına seçilecek Kürt aday, Kürt partilerinin uzlaşısı ile belirlenir. Bu konudaki genel teamül ise IKBY başkanlığını KDP’nin, Cumhurbaşkanlığını ise KYB’nin almasıdır. Saddam sonrası süreçte Cumhurbaşkanlığı makamına hep KYB’li isimler gelmiştir. Ancak bu sefer Kürt taraflar arasında Cumhurbaşkanlığı konusunda ortak bir isim çıkmadı. KDP ve KYB farklı isimler öne sürdü. KDP’nin adayı Fuad Hüseyin, KYB’ninki ise Berhem Salih’ti. Irak meclisinde yapılan oylamanın ilk turunda iki aday da yeterli oyu alamadı. Salih 165, Hüseyin ise 89 oy aldı. İkinci turda Fuad Hüseyin’in adaylıktan çekilmesinin ardından Berhem Salih 219 oy alarak Irak’ın yeni Cumhurbaşkanı seçildi.

 Sünni Arap aday Muhammed Halbusi’nin Meclis Başkanlığına, Kürt aday Berhem Salih’in de Cumhurbaşkanlığına seçilmesinin ardından sıra Başbakanlık makamına geldi. Mayıs ayından beri devam eden kaosun bitmesi için Berhem Salih yeni hükümeti kurma görevini Şii siyasetçi Adil Abdulmehdi’ye verdi. Bu görevlendirmeyle Saddam iktidarının devrilmesinden sonra Irak’ta ilk defa Dava Partisi dışından birisi hükümet kurmakla görevlendirildi. Adil Abdulmehdi Reform ve İnşa koalisyonları, Şii lider Ayetullah Ali Sistani, Sünni ve Kürt partiler tarafından desteklenen bir isim. Laik bir dünya görüşüne sahip olması ve ülkedeki tüm gruplara yakınlığıyla biliniyor.

 Şüphesiz ki Berhem Salih ve Adil Abdulmehdi isimlerinin belirlenmesi uzun pazarlıkların, çeşitli anlaşmaların ve birtakım çıkar ilişkilerinin ürünü. Berhem Salih, Kürdistan Bağımsızlık Referandumu’nda takındığı tavır nedeniyle özellikle KDP tarafından pek hoş karşılanmayan bir isim. Buna karşın Iraklı siyasi taraflarca sevilen ve saygı duyulan biri. Cumhurbaşkanlığı konusunda ABD ve İran’ın Berhem Salih isminde anlaştıkları gün gibi ortada. Sadece ABD ve İran değil, KYB ile Irak’taki Şii ve Sünni tarafların da bu konuda hemfikir olduğu açık.

 Berhem Salih isminde olduğu gibi Adil Abdulmehdi isminde de ABD ile İran’ın mutabık kaldığı anlaşılıyor. İki taraf için de kabul edilebilir kişilerde uzlaşıldı. Bir orta yol bulundu. ABD Başkanı’nın DEAŞ’la Mücadele Özel Temsilcisi Brett McGurk ile İran Devrim Muhafızları Ordusu Kudüs Gücü Komutanı Kasım Süleymani’nin görüşmeleri belli ki sonuç verdi.

 Irak’ta siyasi tablo ABD ve İran arasındaki siyasi-stratejik pazarlıklar sonucu şekilleniyor. Yaşanan bu pazarlıklar ve ilişkiler ağı, birbirine düşman olan güçlerin çıkarları söz konusu olduğunda anlaşabildiklerini göstermesi açısından önemli. Suriye’de ABD-Rusya, Irak’ta da ABD-İran anlaşması söz konusu. Bu ülkelerin ilişkileri bazen sert, bazense yumuşak bir seyir izliyor. Bölgesel ve küresel dengelere göre ilişkilerini güncelliyorlar. Onların yaptıklarının bedelini ise masum insanlar ödüyor. 

1355 defa okundu.

YAZARIN DİĞER YAZILARI

Yazarın Tüm Yazıları

KÖŞE YAZARLARI

ANKET

SON YORUMLAR

Körfezli genç yoğun bakımda

Yazan: Ulaş Mintemur

Yorum: Merhaba bu haberde isim karışıklığı var bu Ömer o Ömer değil kusura bakmayın lütfen düzel tirmisiniz görünce şok olduk

Engin Koyun’dan ne demek istedi?

Yazan: Körfezli

Yorum: Bu mesajla ne demek istiyorsun sende tesadüfen bu makama gelirsen millet ne der düşündün mü Sakın yanlışlık yapıp Bld.Bşk Aday adayı olma AKP Körfez de biter

Karaosmanoğlu; Muhalefet adına üzülüyorum

Yazan: Emre Celik

Yorum: Ya bu adam zamanında bizim öğrtmenimizdi. Yüzüne bakınca içiniz ferahlardı.Cidden nur yüzlü bir adamdı. Şimdi şu resmine bakıyorum. İnsanın yaptıkları hakikaten yüzüne yansıyormuş. Alakası kalmamış.

Cemil Yaman, Erdoğan'la Macaristan'da

Yazan: Dilovası

Yorum: Helal olsun gerçekten büyük başarıdır tebrikler

Baran vatandaşa telefonla ulaşıyor

Yazan: Herekeli

Yorum: Kamuoyunda iyi bir izlenim bıraktığı kesnlikle hikaye, REİS ne demişti benim yanıma bu tanıdım şu akrabam diye kimse gelmesin Baran koşturup dursun boşuna çünkü son çırpınışları ElvEda BLD.BŞK.ğı

“İndirim her alanda yapılmalı”

Yazan: Körfezli

Yorum: Başkan doğru söylüyor İndirim her alanda olmalı Başta KÖRFEZ İZMİT TAM 3,50 TL yerine 2,00 TL Öğrenci 1,00 TL indi - bindi 1,00 TL Ne güzel olur

Genç kadın kurtarılamadı

Yazan: Onur gezen

Yorum: Allah rahmet eylesin.mekanin cennet olsun Neval.

Genç kadın kurtarılamadı

Yazan: Varli

Yorum: Bir insan vefat etmiş,bu haberin ortasında reklam olcak is mi? Biraz daha anlayış biraz daha insanlık lutfen

Baran saha çalışmalarını hızlandırdı

Yazan: Körfezli

Yorum: Baran sözde Saha çalışmalarını hızlandırmış gözüksede Bu Dönem BLD.BŞK. lığına aday gösterilmeyecek

Balıkçı; Herkesin desteğini istiyorum

Yazan: Mehmet yılmaz

Yorum: Güzel insan

KENT REHBERİ